tonestro Begin nu

De toetsen leren kennen

Noten op de piano

De witte toetsen van de piano heten C, D, E, F, G, A en B, de zwarte Cis/Des, Dis/Es, Fis/Ges, Gis/As en Ais/Bes, en dat patroon van twaalf toetsen herhaalt zich over het hele klavier. Een C vind je links naast elk tweetal zwarte toetsen, en de centrale C heet C4.

Begin nu 7 dagen gratis · iPhone en iPad
Van bovenaf gefotografeerd: de handen van een man liggen op de toetsen van een witte digitale piano, met daarboven afwisselend groepjes van twee en drie zwarte toetsen

Het klavier in één oogopslag

Witte toetsen
C, D, E, F, G, A, B, dan weer C
Zwarte toetsen
Cis/Des, Dis/Es, Fis/Ges, Gis/As, Ais/Bes
Centrale C
C4, in de afbeelding hieronder gemarkeerd met een stip
Gewone piano
88 toetsen, 52 witte en 36 zwarte

Het klavier met alle notennamen

C3D3E3F3G3A3B3C4D4E4F4G4A4B4Cis3Des3Dis3Es3Fis3Ges3Gis3As3Ais3Bes3Cis4Des4Dis4Es4Fis4Ges4Gis4As4Ais4Bes4
Twee octaven, van C3 tot en met B4: de stip markeert de centrale C (C4). Op de zwarte toetsen staat bovenaan de naam met kruis, zoals Cis3, en daaronder de naam met mol, zoals Des3.

Het patroon achter de namen

  • Links naast elk tweetal zwarte toetsen ligt een C. Tussen de twee zwarte toetsen ligt de D, rechts ervan de E.
  • Links naast elk drietal zwarte toetsen ligt een F. Tussen de drie liggen G en A, rechts ervan de B. Daarna volgt weer een C.
  • E en F, B en C: geen zwarte toets ertussen. Deze buren liggen maar een halve toon uit elkaar, alle andere witte buren een hele toon. Daarom staan de zwarte toetsen in groepjes van twee en drie.

Zo oefen je de namen van de toetsen

  1. C en F vinden

    Speel elke C van links naar rechts en zeg daarbij hardop ‘C’. Zoek daarna op dezelfde manier elke F. Een gewone piano met 88 toetsen heeft acht C’s.

  2. De witte toetsen benoemen

    Speel vanaf een C omhoog C, D, E, F, G, A, B en weer C. De B is de witte toets direct links van de volgende C. De zwarte toets tussen A en B heet Ais of Bes.

  3. De zwarte toetsen benoemen

    Een kruis verhoogt een toon een halve toon, naar de eerstvolgende toets rechts; de naam krijgt dan -is. Een mol verlaagt een halve toon, naar de eerstvolgende toets links; de naam krijgt dan -es, met Es en As als korte vormen. Zo zijn Fis en Ges dezelfde zwarte toets. De eerstvolgende toets kan ook wit zijn: Eis speel je op de toets F.

  4. Oefenen met een nummer

    Speel in tonestro mee met een nummer. Een digitale piano of keyboard moet daarbij hoorbaar via de eigen luidsprekers spelen; een koptelefoon sluit je aan op je iPhone of iPad. Bij elke noot laat de app je meteen zien of toonhoogte en ritme kloppen, en zo gaat het patroon van je hoofd naar je vingers.

Namen op de toetsen: ja of nee?

  • Voor de start: ja. Een papieren strook met de notennamen, achter de toetsen gezet, helpt je in het begin. Je haalt hem weg zodra je hem niet meer nodig hebt.
  • Plak je iets, dan alleen op de C’s. Een klein, verwijderbaar stickertje op elke C is genoeg. Alle andere toetsen vind je via het patroon.
  • Haal de hulp weer weg zodra het kan. Staat op elke toets een naam, dan gaat je blik naar de toetsen in plaats van naar de noten.
  • Notennamen in de app. In tonestro kun je in de instellingen de notennamen in de bladmuziek laten tonen. Later zet je ze weer uit.

Vragen over de pianotoetsen

Hoeveel toetsen heeft een piano?

Een gewone piano heeft 88 toetsen, 52 witte en 36 zwarte, en een gewone vleugel ook. Het klavier loopt dan van A0 tot C8. Bij digitale piano’s en keyboards hangt het aantal toetsen af van het model.

Wat betekent ‘klavier’?

Het klavier is de hele rij toetsen van een toetsinstrument, of dat nu een piano, vleugel, digitale piano of keyboard is. Links liggen de lage tonen, rechts de hoge.

Wat betekent C4 op de piano?

C4 is de centrale C: de letter geeft de noot aan, het getal het octaaf. Tel je op een gewone piano de C’s vanaf links, dan is de vierde C4; op een keyboard hangt de plek af van het bereik. In de vioolsleutel staat C4 op de eerste hulplijn onder de notenbalk; hoe je van daaruit verder leest, zie je bij noten leren lezen.

Wat is een octaaf op de piano?

Een octaaf loopt van een toon tot de volgende toon met dezelfde naam, bijvoorbeeld van C3 tot C4. Het getal achter de letter verspringt steeds bij de C: na B3 komt C4, na B4 komt C5. Een gewone piano beslaat ruim zeven octaven.

Wat is beter: 49 of 61 toetsen?

Heb je de keuze, neem dan 61. Daarmee heb je vijf octaven in plaats van vier en meer ruimte voor lage en hoge tonen. Wat een keyboard verder moet kunnen: keyboard leren spelen als volwassene.

Bijgewerkt: